16881

14966

كارشناسي ارشد

گياهپزشكي (حشره شناسي)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

1400

يازده، 54ص.: مصور، جدول، نمودار

1400/09/22

كتابنامه

مهندسي كشاورزي

مهندسي كشاورزي

1400/09/22

2788967

شب‌پره مينوز گوجه‌فرنگي Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) ، يكي از آفات بسيار مهم گوجه‌فرنگي مي‌باشد. اين آفت به كليه مراحل رشدي گياه گوجه‌فرنگي حمله و خسارت بالايي ايجاد مي‌كند. شوك گرمايي و تجربه دماهاي بالا در مدت زمان كوتاه مي‌تواند منجر به مرگ حشرات آفت و يا اثرات زيركشنده بر آن‌ها شود. در اين پژوهش، اثرات زيركشنده شوك‌گرمايي بر بقا و باروري بالغين، فراسنجه‌هاي جدول زندگي‌-باروري‌، حساسيت به حشره‌كش‌ها و فعاليت‌هاي آنزيم‌هاي پاسخ دهنده به تنش و سم‌زدا شب‌پره مينوز گوجه‌فرنگي بررسي شده است. براي شوك‌گرمايي دماهاي 36، 39 و 42 درجه سلسيوس و به مدت يك ساعت روي مراحل مختلف زندگي T. absoluta اعمال شد و سپس حشرات به دماي 25 درجه سلسيوس بازگردانده شدند. در بررسي تاثير شوك‌گرمايي بر جدول زندگي-باروري، لاروهاي سن اول تحت شوك گرمايي قرار گرفتند. بر اساس نتايج بيشترين طول دوره پيش از بلوغ در حشرات تيمار شده با شوك‌گرمايي 39 و 42 درجه سلسيوس مشاهده شد. بيشترين نرخ ذاتي افزايش جمعيت، نرخ متناهي افزايش جمعيت، نرخ ناخالص توليد مثل و باروري به ترتيب به مقدار 1444/0 ماده/ماده/روز، 155/1 ماده/ماده/روز، 06/198 تخم و 38/259 تخم/به ازاء هر ماده در حشرات تيمار شده با دماي 36 درجه سلسيوس مشاهده شد و كمترين ميانگين يك نسل و طول عمر به ترتيب در حشرات تيمار شده با شوك‌گرمايي 36 درجه سلسيوس و شاهد مشاهده شد. با افزايش دما در شوك‌گرمايي، دوره پيش از بلوغ كل افزايش يافت به‌طوري كه از 39/26 روز در دماي 25 درجه سلسيوس، به 06/28 روز در تيمار 39 درجه سلسيوس رسيد. كمترين زمان دوره پيش از تخم‌ريزي حشرات كامل و دوره پيش از تخم‌ريزي كل در تيمارشوك‌گرمايي 36 درجه سلسيوس بود. تفاوت بين تعداد روزهاي تخم‌ريزي در تيمارهاي مختلف معني‌دار بود، به‌طوري‌كه بيشترين تعداد روزهاي تخم‌ريزي در تيمارهاي شاهد و شوك‌گرمايي 36 درجه سلسيوس مشاهده شد. با افزايش دما در شوك‌گرمايي، تعداد روزهاي تخم‌ريزي كاهش معني‌داري نشان داد و به 35/12 روز در دماي 42 درجه سلسيوس رسيد. اميد به زندگي ويژه سن-مرحله رشدي، با افزايش دما در شوك‌گرمايي كاهش يافت. در بررسي شوك‌گرمايي بر طول عمر و باروري بالغين جوان، مشخص شد كه شوك گرمايي باعث كاهش معني‌دار برازندگي افراد مي‌شود بطوري‌كه بيشترين طول عمر، تعداد تخم، تعداد روزهاي تخم‌گذاري، در دماي 36 درجه سلسيوس و كمترين آن در دماي 42 درجه سلسيوس ديده شد. طول زمان رشدونمو تخم، لارو، پيش‌شفيره، شفيره و حشره كامل در همه تيمارها، يكسان بود و تفاوت معني‌داري با گروه شاهد نداشت.در بررسي تاثير شوك‌گرمايي بر حساسيت به حشره‌كش‌‌ها، دماي 42 درجه سلسيوس بر لاروهاي سن چهار اعمال شد؛ سپس لاروها روي برگ‌هاي گوجه‌فرنگي آغشته شده به محلول‌هاي سمي حشره‌كش هاي اسپينوساد، تياكلوپرايد و باكتري Bt قرار گرفتند وغلظت كشنده 50 درصد جمعيت (LC50) براي آنها محاسبه شد. مقدار LC50 بعد از تيمار با شوك‌گرمايي در مقايسه با تيمار شاهد افزايش يافت به طوري‌كه براي حشره‌كش تياكلوپرايد، اسپينوساد و Bt در تيمار شاهد به ترتيب mg a.i/L 2248، 7/21 و106× 408/1اسپور و در حشرات تيمار شده به ترتيب mg a.i/L 2867، /8/77 و 106×68/3 اسپور بود. براي بررسي تاثير شوك‌گرمايي بر فعاليت آنزيمي شب‌پره مينوز گوجه‌فرنگي، لارو سن دو تحت شوك‌گرمايي (42 درجه سلسيوس) قرار گرفت و تغيير در ميزان فعاليت آنزيم‌هاي كربوكسيل‌استراز، كاتالاز، گلوتاتيون‌اس‌ترانسفراز و سيتوكروم P450 بررسي شد. نتايج نشان داد كه ميزان فعاليت آنزيم استراز 2 ساعت پس از شوك‌گرمايي در دماي 42 درجه سلسيوس و شاهد، داراي تفاوت معني‌داري بود درحالي‌كه شوك‌گرمايي تاثير معني‌داري روي فعاليت آنزيم گلوتاتيون‌اس‌ترانسفراز، كاتالاز و سيتوكروم P450 نداشت. همچنين نتايج نشان داد كه 6 ساعت پس از شوك‌گرمايي فعاليت آنزيم‌‌هاي استراز، كاتالاز و سيتوكروم P450 به ترتيب افزايش، افزايش و كاهش داشت، درحالي‌كه تفاوت معني‌داري در فعاليت آنزيم گلوتاتيون‌اس‌ترانسفراز وجود نداشت. در اين آزمايشات مشخص شد كه محتواي ليپيد، گلوكز و گليكوژن، 6 و 12 ساعت پس از شوك‌گرمايي با دماي 42 درجه سلسيوس، تفاوت معني‌داري با شاهد نداشت اما 24 ساعت پس از اعمال شوك‌گرمايي مشاهده شد كه محتواي ليپيد و گلوكز كاهش داشته است و در محتواي گليكوژن تفاوتي مشاهده نشد. تاثير شوك گرمايي بر پارامترهاي مختلف جدول زندگي و ذخائر انرژي اين حشره نشان داد كه ممكن است بتوان از اين شيوه در مديريت اين آفت بهره‌مند شد البته اين بحث نيازمند مطالعات بيشتر جهت تصميم‌گيري مي‌باشد.

Tomato leaf miner, Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) is one of the most important pests of tomatoes. This pest attacks all plant growth stages and causes severe damage. Heat shock and experiencing high temperatures in a short period of time can lead to the lethal and sublethal effects on the insect pests. In this study, the effects of heat shock were investigated on adult survival, fertility life table parameters, susceptibility to insecticides, and activities of the stress‐response and detoxification enzymes in tomato leaf miner moth. To assess the heat shock effects, different life stages of the pest were subjected to temperatures of 36, 39, and 42° C for one hour and then returned to 25° C. Based on the results, the highest length of the pre-pupa time was observed in insects treated with heat shock at 39 and 42 ° C, which was significantly higher than that of control and heat treatments at 36 °C. The highest intrinsic rate of natural increase (rm), finite rate of increase (λ), gross reproduction rate (GRR), and fertility were observed in treated insects at 36 ° C. These parameters were 0.1444 (female/female/day), 1.155 female/female/day, 198.06 eggs, 259.38 egg/per female, respectively. The shortest time of the pre-oviposition period of adult and pre-oviposition period was observed in heat treatment of 36 ° C. The difference between the numbers of oviposition days was significant in different treatments. The highest number of oviposition days was observed in heat shock treatments of 25 and 36 °C. The number of oviposition days significantly decreased with the increasing temperature of heat treatment and reached to 12.35 days at 42 °C. The age-specific life expectancy (ex) of the T. absoluta decreased with increasing temperature of heat treatment. Heat shock also had a significant effect on the lifespan and fertility of newly emerged adults. After heat shock, the highest lifespan, number of eggs, number of oviposition days were observed at 36 ° C and the lowest at 42 ° C. The results showed that heat shock can significantly reduce the percentage of egg hatching in T. absoluta. The development time of eggs, larvae, pre-pupae, pupae, and adult insects were not affected and no significant difference was found between treatments. To investigate the effect of heat shock on the susceptibility to insecticides, the mean lethal concentrations (LC50) were determined using fourth instar larvae (L4) subjected to the temperature of 42°C. The bioassays were conducted using a leaf dip method. The amount of LC50 values of thiacloprid, spinosad and Bt increased from 2248, 21.7 mg a.i/L and 1.408×106 spores in the control treatment to 2867, 77.8 mg a.i/L and 3.68×106 spores in treated insects, respectively. It indicates a decrease in the sensitivity of T. absoluta larvae to the tested insecticides after heat shock exposure. The effect of heat shock on the activity of the stress‐response enzyme (catalase) and detoxification enzymes (esterases, glutathione S-transferases, and cytochrome P450 monooxygenases) were also investigated using second instar larvae. The results showed a significant effect of heat shock on the activity of esterases 2 hours after treatment of 25 and 42 ° C. However, heat shock did not induce a significant effect on activity of glutathione S-transferases, catalase, and cytochrome P450s. Six hours after heat shock, the activity of esterases, catalase, and cytochrome P450s increased, increased, and decreased, respectively. However, there was no significant difference in the activity of glutathione S-transferases. The contents of lipids, glucose, and glycogen were not significantly different from that of control at 6 and 12 hours after treatment of 42 °C. However, 24 hours after heat shock, the lipid and glucose contents were decreased, but no difference was observed in the glycogen content.

نفيسه پورجواد

جهانگير خواجه علي

لادن طلايي، مهديه غلامي