شماره مدرك
20593
شماره راهنما
17710
پديد آورنده
موگوئي، نسرين
عنوان
تأثير عصاره هاي كودي آلي متفاوت بر قابليت جذب آهن در يك خاك آهكي تحت كشت ذرت
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
گرايش تحصيلي
مديريت حاصلخيزي و زيست فناوري خاك - شيمي، حاصلخيزي خاك و تغذيه گياه
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
سال دفاع
1404
صفحه شمار
چهارده، 85ص. :مصور، جدول، نمودار
توصيفگر ها
آهن , عصاره كودي آلي , كمپوست , خاك آهكي , ذرت , Fe-EDDHA , سولفات آهن
تاريخ ورود اطلاعات
1404/08/05
كتابنامه
كتابنامه
رشته تحصيلي
خاكشناسي
دانشكده
مهندسي كشاورزي
تاريخ ويرايش اطلاعات
1404/08/05
كد ايرانداك
23170948
چكيده فارسي
كمبود آهن در خاكهاي آهكي يكي از جديترين چالشهاي تغذيهاي در كشاورزي بهويژه در گياهان حساس نظير ذرت است. در اين خاكها، آهن عمدتاً به شكل تركيبات نامحلول رسوب كرده و از دسترس گياه خارج ميشود و در نتيجه، بروز كلروز، كاهش كارايي فتوسنتزي و افت عملكرد محصول مشاهده ميشود. روشهاي مرسوم براي رفع اين مشكل شامل مصرف كمپوستها و كودهاي تجاري آهن نظير Fe-EDDHA و سولفات آهن است كه هرچند اثربخش بودهاند، اما محدوديتهايي مانند هزينه بالا، پايداري پايين و اثرات جانبي زيستمحيطي دارند. ازاينرو، اين پژوهش با هدف بررسي اين پرسش اساسي طراحي شد كه آيا عصارههاي كودي آلي ميتوانند نسبت به كمپوستها و كودهاي تجاري در افزايش قابليت جذب آهن در خاك و بهبود وضعيت تغذيهاي و رشدي گياه ذرت برتري داشته باشند يا خير. براي اين منظور، آزمايشي گلخانهاي در قالب طرح كاملاً تصادفي با يازده تيمار و سه تكرار در يك خاك آهكي، در دو وضعيت با و بدون حضور گياه، اجرا شد. تيمارها شامل كمپوستها و عصارههاي كودي تهيهشده از كمپوست كود گاوي، گوسفندي، مرغي و پسماند آشپزخانه، بههمراه دو كود تجاري Fe-EDDHA) و سولفات آهن) و شاهد بدون تيمار بودند. ويژگيهاي شيميايي خاكpH) ، EC، كربن آلي و غلظت عناصر غذايي پرمصرف و كممصرف(، غلظت و جذب عناصر در گياه، و همچنين صفات مورفولوژيك و فيزيولوژيك (تعداد برگ، ارتفاع بوته، وزن خشك اندام هوايي رنگدانهها و شاخص سبزينگي) اندازهگيري و مورد تحليل آماري قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه عصارههاي كودي آلي، بهويژه عصاره پسماند آشپزخانه، با كاهش pH و افزايش آهن قابل جذب خاك، به بهبود وضعيت تغذيهاي آهن در گياه كمك كردند و غلظت آهن بافتي را بالا بردند. در مقابل، كمپوستها اگرچه افزايش آهستهتري در آهن قابل جذب ايجاد كردند، اما بهواسطه ارتقاي رشد و زيتوده گياه، بيشترين جذب كل آهن در گياه را رقم زدند. در مقايسه با كودهاي تجاري، تيمارهاي عصاره كارايي بالاتري در افزايش جذب آهن و همچنين بهبود وضعيت تغذيهاي گياه از نظر ساير ريزمغذيها (روي، منگنز و مس) نشان دادند. افزون بر اين، تيمارهاي عصاره با تقويت ويژگيهاي فيزيولوژيك و رشدي گياه، از جمله افزايش تعداد برگ، ارتفاع بوته، وزن خشك شاخساره و محتواي كلروفيل، توانستند عملكرد كلي گياه ذرت را بهبود بخشند. بهطور كلي، يافتههاي اين پژوهش بيانگر آن است كه عصارههاي كودي آلي از نظر تامين آهن مورد نياز گياه نهتنها قابليت رقابت با كمپوستها و كودهاي تجاري را دارند، بلكه در بسياري از موارد اثربخشي بيشتري در افزايش فراهمي آهن و بهبود رشد گياه در خاكهاي آهكي از خود نشان ميدهند .در ميان منابع مورد بررسي، عصاره پسماند مواد غذايي آشپزخانه بيشترين پتانسيل را براي معرفي بهعنوان يك راهكار پايدار، كمهزينه و سازگار با محيط زيست جهت مديريت كمبود آهن در كشت ذرت دارا بود.
چكيده انگليسي
Iron deficiency in calcareous soils is one of the most serious nutritional challenges in agriculture, particularly in crops such as corn that are highly sensitive to iron unavailability. In these soils, iron mainly precipitates into insoluble forms, leading to chlorosis, reduced photosynthetic efficiency, and yield decline. Conventional practices to address this problem include the use of composts and commercial iron fertilizers such as Fe-EDDHA and iron sulfate, which, despite their effectiveness, suffer from drawbacks such as high cost, limited persistence, and potential environmental impacts. Accordingly, this study was conducted to examine whether organic fertilizer extracts can provide greater benefits than composts and commercial fertilizers in improving iron availability in soil and enhancing the nutritional and growth status of corn plants.
A greenhouse experiment was carried out in a completely randomized design with seven treatments and three replications in a calcareous soil, under both planted and unplanted conditions. Treatments included composts and their corresponding extracts prepared from cow, sheep, and poultry manures, as well as kitchen food waste, along with Fe-EDDHA, iron sulfate, and an untreated control. Soil chemical properties (pH, EC, organic carbon, and macro- and micronutrient concentrations), plant nutrient concemtration and uptake, and morphological and physiological traits (leaf number, plant height, shoot dry weight, pigments, and greenness indices) were measured and statistically analyzed.
The results showed that organic fertilizer extracts, particularly the kitchen food waste compost extract, had the most pronounced effects on reducing soil pH and increasing available iron, which directly led to a significant increase in plant iron uptake. Composts also improved iron availability, although their effect was generally less than that of the extracts. Compared with commercial fertilizers, the extract treatments demonstrated greater efficiency not only in enhancing iron uptake but also in improving the nutritional status of plants with respect to other micronutrients (zinc, manganese, and copper). In addition, extract treatments enhanced plant physiological and growth traits such as leaf number, plant height, shoot biomass, and chlorophyll content, thereby improving overall corn performance.
In conclusion, the findings indicate that compost extracts can not only compete with, but in many cases surpass composts and commercial iron fertilizers in improving iron availability and plant growth in calcareous soils. Among the tested sources, the kitchen food waste extract exhibited the highest potential as a sustainable, low-cost, and environmentally friendly strategy for managing iron deficiency in corn cultivation.
استاد راهنما
حسين شريعتمداري
استاد مشاور
حميدرضا عشقي زاده
استاد داور
فرشيد نوربخش , پرويز احسان زاده