بررسي اثر شيوه‌هاي مديريتي دوره خشك بر تغييرات متابوليت‌هاي خوني در دوره پيرامون زايش و ارتباط آن با سلامت دام در گاوداري‌هاي اصفهان

اين پژوهش با هدف بررسي اثر شيوه‌هاي مديريتي دوره خشك بر تغييرات متابوليت‌هاي خوني در دوره پيرامون زايش و ارتباط آن با سلامت دام در گاوداري‌هاي اصفهان طراحي و اجرا شد. اين آزمايش در قالب داده برداري از فراسنجه‌هاي مختلف از جمله مقدار شير، تركيبات شير، نمره وضعيت بدني، فراسنجه‌هاي خوني، طول دوره خشكي و بررسي ارتباط بين اين داده‌ها با بيماري‌هاي پس از زايش و حذف شصت روز پس از زايش اجرا شد. در سه مزرعه گاو شيري شامل 1) مزرعه اول با روش خشكي ناگهاني 2) مزرعه دوم با روش خشكي تدريجي سه روزه 3) مزرعه سوم با روش خشكي تدريجي شش روزه بودند. مقدار توليد شير ماه آخر دوره شيردهي، مقدار توليد شير وعده آخر پيش از خشكي، تركيبات شير وعده آخر براي هر گاو ثبت شدند. در ادامه در سه مرحله پيش از خشكي، انتظار زايمان و تازه‌زا نمره وضعيت بدني دام‌ها ثبت شد. همچنين در چهار مرحله پيش از خشكي، يك روز پس از خشكي، پنج روز پيش از زايش و چهار روز پس از زايش از سياهرگ دمي گاوها نمونه خون گرفته شد و به آزمايشگاه ارسال شد. و تا شصت روز پس از زايش گاوها اطلاعات مربوط به بيماري‌ها و حذف گاوها ثبت شد. نتايج به دست آمده نشان داد شرايط مديريتي دوره خشك در مزرعه دوم با كاهش جفت ماندگي و متريت (01/0P<‎) ارتباط دارد. كاهش طول دوره خشك به زير 45 روز با افزايش جفت ماندگي و متريت (05/0P<‎) ارتباط دارد. گاوهايي كه نمره وضعيت بدني پيش از خشك آن‌ها زير 3 بود جفت ماندگي پايين‌تري (05/0P<‎) داشتند. گاوهايي كه پيش از خشكي سلول‌هاي بدني بالاي 500 هزار واحد داشتند جفت ماندگي‌ در آن‌ها افزايش(01/0P<‎) يافت. گاوهايي كه پيش از خشكي توليد شير زير 20 كيلو داشتند بيشتر مبتلا به جفت ماندگي و حذف(05/0P<‎) شدند همچنين گاوهايي كه پيش از خشكي توليد شير بالاي 30 كيلوگرم داشتند بيشتر به ورم پستان (05/0P<‎) مبتلا شدند. پژوهش حاظر نشان داد گاوهايي كه در فرآيند مديريت پيش از خشكي نمره وضعيت بدني زير 3 و شمار سلول بدني زير 500هزار واحد و توليد شير زير 30 كيلوگرم داشتند كمتر به بيماري‌هاي متابوليك پس از زايش مبتلا شدند.

This study was designed an‎d conducted to investigate the effects of dry period management strategies on periparturient blood metabolite profiles an‎d their association with animal health in dairy farms in Isfahan, Iran. The experiment was implemented through systematic data collection on multiple parameters, including milk yield, milk composition, body condition score (BCS), blood metabolites, dry period length, an‎d the relationship of these variables with postpartum diseases an‎d culling within the first 60 days in milk (DIM). The study was carried out across three commercial dairy farms employing distinct dry-off protocols) Farm 1: abrupt (sudden) dry-off method Farm 2) gradual dry-off over three days Farm 3) gradual dry-off over six days. For each cow, the following data were recorded during the final month of lactation: milk yield in the last month of lactation, milk yield at the final milking prior to dry-off, an‎d milk composition at the final milking. Body condition scores were assessed at three critical time points: pre-dry-off, prepartum (close-up), an‎d early postpartum (fresh cow). Additionally, blood samples were collected from the caudal vein at four stages—pre-dry-off, one day post-dry-off, five days prepartum, an‎d four days postpartum—an‎d submitted to the laboratory for metabolic profiling. Health records, including incidence of postpartum diseases an‎d culling events, were monitored an‎d documented for all cows throughout the first 60 DIM. The results indicated that the dry period management protocol applied in Farm 2 (three-day gradual dry-off) was associated with a significant reduction in the incidence of retained placenta an‎d metritis (P <‎ 0.01). A shortened dry period duration of less than 45 days was associated with increased occurrence of retained placenta an‎d metritis (P <‎ 0.05). Cows with a postpartum body condition score below 3 exhibited significantly higher rates of retained placenta, metritis, mastitis, an‎d culling within 60 DIM (P <‎ 0.05). Cows with somatic cell counts exceeding 500,000 cells/mL prior to dry-off showed a higher incidence of retained placenta (P <‎ 0.01). Furthermore, cows producing less than 20 kg of milk at dry-off were more prone to retained placenta an‎d culling (P <‎ 0.05), whereas those producing more than 30 kg of milk pre-dry-off had a higher incidence of mastitis (P <‎ 0.05).

ابراهيم قاسمي , عباس رجائي راد

غلامرضا قرباني خراجي

مهدي قريشي , حسين رضوي زادگان جهرمي