عوامل موثر بر عملكرد توليد تخم مرغ و تداوم پيك توليد در گله‌هاي تجاري مرغ تخم‌گذار استان اصفهان

اين پژوهش با هدف مقايسه عملكرد و تداوم پيك توليد‌ تخم‌‌مرغ دو سويه تجاري پركاربرد LSL و Bovans در شرايط گله‌هاي تخم‌گذار استان اصفهان انجام شد. مطالعه به‌صورت ميداني و بر اساس داده‌هاي واقعي توليدي جمع‌آوري‌شده از ده واحد تجاري در مناطق مختلف اقليمي استان (شامل مناطق خنك، معتدل و گرم) طي يك دوره كامل توليد اجرا گرديد. صفات اصلي مورد ارزيابي شامل ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ، وزن تخم‌مرغ، پايداري توليد (تداوم پيك به‌صورت تعداد هفته‌هاي حفظ توليد بالاي 90٪)، درصد تخم‌مرغ‌هاي شكسته و كثيف، و تلفات گله بود. داده‌ها با استفاده از مدل‌هاي خطي عمومي (GLM) و آزمون مقايسه ميانگين توكي در سطح احتمال 5 درصد تجزيه و تحليل شدند. نتايج نشان داد كه سويه LSL در مقايسه با سويه Bovans، از پايداري توليد بالاتر و آماري معني‌داري برخوردار بود 12/6 ± 2/51 هفته در برابر 39/4 ±77/49 هفتهp <‎ 0.05. همچنين وزن تخم‌مرغ در سويه LSL به‌طور معني‌داري سنگين‌تر بود 3/5 ± 77/69گرم در برابر 43/5 ± 88/67 گرمp <‎ 0.05. اگرچه درصد توليد در هر دو سويه در سطح مطلوبي قرار داشت، اما تفاوت آماري معني‌داري بين آنها مشاهده نشد. از نظر عوامل محيطي و مديريتي، كيفيت آب تأثير چشمگيري داشت: پايداري توليد در شرايط آب خوب 23/3 ± 87/54 هفته به‌طور معني‌داري بالاتر از شرايط آب ضعيف 15/4 ± 04/45 هفته بود p <‎ 0.05. استفاده از جيره كامل كنسانتره نيز نسبت به جيره مكمل‌دار، پايداري توليد را به‌طور معني‌دار افزايش داد 89/3 ± 09/54 در برابر 49/3 ± 28/46 هفته p <‎ 0.05. اقليم خنك و پربارش 00/00 ± 00/57 هفته نسبت به اقليم گرم و كم‌بارش 15/4 ± 04/45 هفته برتري معني‌داري در پايداري توليد نشان داد. با اين حال، در صفات كيفيت تخم‌مرغ (درصد شكسته و كثيف) و تلفات گله، تفاوت معني‌داري بين دو سويه مشاهده نشد. يافته‌هاي اين مطالعه بيانگر برتري سويه LSL از نظر تداوم پيك توليد و وزن تخم‌مرغ در شرايط پرورشي استان اصفهان است. اين نتايج به‌همراه شناسايي نقش كليدي مديريت كيفيت آب، انتخاب جيره بهينه و توجه به شرايط اقليمي، مي‌تواند به توليدكنندگان و مديران مرغداري‌ها در انتخاب سويه مناسب‌تر و اتخاذ راهكارهاي مديريتي يكپارچه براي دستيابي به حداكثر پتانسيل ژنتيكي و سودآوري اقتصادي كمك نمايد.

This study compared the perfo‎rmance an‎d peak production persistency of two commercial laying hen strains, LSL an‎d Bovans, under practical conditions in Isfahan province, Iran. Data were collected from ten commercial units across cool, moderate, an‎d warm climatic zones over a complete production cycle. The main traits included egg production percentage, egg weight, production persistency (weeks with production ‎>90%), percentages of broken an‎d dirty eggs, an‎d flock mo‎rtality. Data were analyzed using GLM an‎d Tukeyʹs test (p <‎ 0.05). The LSL strain showed significantly higher production persistency (51.2 vs. 49.8 weeks; p <‎ 0.05) an‎d heavier egg weight (69.8 vs. 67.9 g; p <‎ 0.05) compared to Bovans. No significant difference was observed in production percentage between the two strains. Water quality had a significant impact on persistency (54.9 weeks under good water vs. 45.0 weeks under poo‎r water; p <‎ 0.001). Complete concentrate feed significantly increased persistency compared to supplement-based feed (54.1 vs. 46.3 weeks; p <‎ 0.001). Cool climates (57.0 weeks) showed a significant advantage over hot climates (45.0 weeks; p <‎ 0.001). No significant differences were found between strains in egg quality traits o‎r flock mo‎rtality. The findings demonstrate the superio‎rity of the LSL strain fo‎r peak production persistency an‎d egg weight under Isfahan province conditions. These results, along with the key roles of water quality, feed selec‎tion, an‎d climate, can help producers selec‎t suitable strains an‎d adopt integrated management strategies to achieve maximum genetic potential an‎d profitability

سعيد انصاري مهياري

محمد صدقي , حسين ايراندوست

رسول كوثر , علي يوسفي