شماره مدرك
21325
شماره راهنما
18254
پديد آورنده
باغباني، ستاره
عنوان
بررسي اثر خفته درماني و كيك چالكود بر درمان كلروز درختان چنار فضاي سبز شهري
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
گرايش تحصيلي
گل و گياهان زينتي
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
سال دفاع
1405
صفحه شمار
پانزده،128ص. :مصور، جدول، نمودار
توصيفگر ها
تعادل عناصر غذايي , تنش هاي محيطي , خزان زودرس , كارايي فتوسنتزي , كمبود آهن , وضعيت آبي گياه
تاريخ ورود اطلاعات
1405/07/22
كتابنامه
كتابنامه
رشته تحصيلي
علوم باغباني
دانشكده
مهندسي كشاورزي
تاريخ ويرايش اطلاعات
1405/07/25
كد ايرانداك
23264214
چكيده فارسي
درخت چنار از گونه‌هاي اصلي و ارزشمند در فضاي سبز ايران به شمار مي‌رود. با اين حال، در سال‌هاي اخير تحت تأثير تغييرات اقليمي و انواع تنش‌هاي محيطي، اين درخت با مشكلاتي مانند خزان زودرس، زردي برگ‌ها و زوال تدريجي مواجه شده‌است. از سوي ديگر، كاهش بارندگي و محدوديت منابع آبي در كشور، به‌عنوان مهم‌ترين عامل بازدارنده در توسعه فضاهاي سبز شهري شناخته مي‌شود و همين امر زمينه‌ساز بروز اختلالاتي چون خزان زودرس، كلروز و ضعف عمومي درختان و كاهش كارايي فتوسنتزي است. يكي از عوامل اصلي اين وضعيت، اختلال در تغذيه معدني و به‌ويژه كمبود يا غيرفعال شدن عنصر آهن در برگ‌ها است كه نقش كليدي در فرآيندهاي فيزيولوژيك گياه دارد. خفته درماني روشي ابتكاري براي نجات درختان از كلروز زود هنگام است، كه درفصل خزان، با كمترين فعاليت آوندي درختان انجام مي¬شود. همچنين بهره¬گيري از عناصر غذايي در محيط ريشه توسط كيك چالكود امكان بررسي اثرات تلفيقي تيمارها را از جنبه‌اي نو در اين پژوهش فراهم كرد.
درهمين راستا پژوهش حاضر در قالب 11 تيمار بر پايه¬ي طرح آماري بلوك¬هاي كامل تصادفي با پنج بلوك و هر كدام شامل يك تكرار، با هدف ارائه راهكاري مؤثرتر و اقتصادي‌تر براي حفظ و احياي درختان ارزشمند فضاي سبز شهري اجرا شد. صفات مورد بررسي در اين پژوهش شامل كيفيت ظاهري درخت، شاخص‌هاي فلورسانس كلروفيل، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي شامل كلروفيل a، كلروفيل b، كلروفيل كل و كاروتنوئيد، تبادلات گازي برگ شامل نرخ فتوسنتز خالص، هدايت روزنه‌اي، غلظت CO₂ زير روزنه اي، نرخ تعرق و اختلاف فشار بخار آب بين برگ و هوا، شاخص‌هاي وضعيت آبي و سلامت غشا شامل محتواي نسبي آب برگ و نشت الكتروليتي، تركيبات متابوليكي شامل كربوهيدرات و پرولين، عناصر تغذيه اي، شاخص‌هاي تنش اكسيداتيو شامل فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، مالون‌دي‌آلدهيد و پروتئين كل و همچنين شاخص سبزينگي برگ بود. همچنين در بخش تحليل چندمتغيره، براي بررسي روابط بين صفات و تفكيك تيمارها، از تجزيه مؤلفه‌هاي اصلي(PCA) استفاده شد كه نشان داد تيمارهاي مؤثرتر، در كنار بهبود رنگيزه‌ها و شاخص‌هاي فتوسنتزي، در يك خوشه مشخص از نظر عملكرد فيزيولوژيك و تغذيه‌اي قرار مي‌گيرند.
نتايج نشان داد تيمارهاي تغذيه‌اي اثر معني‌داري بر صفات فيزيولوژيكي و بيوشيميايي برگ چنار داشتند. بر اساس تحليل مقايسه ميانگين‌ها، تيمار تلفيقي «خفته‌درماني نانوآهن10% به همراه كاربرد خاكي كيك چالكود» به دليل تكرار مداوم در بالاترين گروه آماري (a)، جامع‌ترين عملكرد را در بهبود شاخص‌هاي فتوسنتزي (مانند فتوسنتز خالص، هدايت روزنه‌اي، نرخ تعرق و نسبت Fv/Fm)، افزايش سبزينگي و پايداري غشاي سلولي نشان داد. در سطح پاسخ‌هاي بيوشيميايي و آنزيمي، تيمارهاي «خفته‌درماني آمينوآهن10%» و «خفته‌درماني نانوآهن15%» نيز با قرارگيري در گروه آماري مشترك (a)، كارايي مشابه و برجسته‌اي در ارتقاي فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، تجمع پروتئين كل و بهبود وضعيت آبي گياه داشتند. در نهايت، تلفيق نتايج فيزيولوژيكي با تحليل مؤلفه‌هاي اصلي (PCA) نشان داد كه استفاده از خفته‌درماني نانوآهن10% در كنار اصلاح بستر ريشه (كيك چالكود)، متعادل‌ترين بسته تغذيه‌اي براي احياي فيزيولوژيك درختان چنار و مديريت تنش‌هاي محيطي و كلروز بوده و نسبت به ساير تيمارها و شاهد، عملكردي ممتاز و پايدارتر ارائه مي‌دهد.
چكيده انگليسي
The Oriental plane tree (Platanus orientalis L.) frequently suffers from premature senescence and chlorosis due to environmental stress and iron (Fe) deficiency. This study evaluated the efficacy of “dormant therapy” a novel approach applying Fe treatments during tree dormancy combined with root-zone fertilization (Chalkoud cake) in restoring tree health. Using a randomized complete block design (RCBD) with 11 treatments, we assessed physiological indices, including gas exchange, chlorophyll fluorescence (Fv/FmFv/Fm), oxidative stress markers, and nutrient status, employing Principal Component Analysis (PCA) to determine treatment effectiveness.
Results indicated significant improvements in physiological performance across nutritional treatments. The integrative approach of 10% nano-Fe dormant therapy with soil-applied Chalkoud cake consistently ranked in the highest statistical group (a) for photosynthetic efficiency (Fv/FmFv/Fm, net photosynthesis), chlorophyll content, and membrane stability. Concurrently, amino-Fe 10% and nano-Fe15% treatments shared group (a) efficacy in enhancing antioxidant enzyme activity and plant water status. PCA confirmed that combining nano-Fe10% dormant therapy with root-zone amendment constitutes the most balanced nutritional strategy for mitigating chlorosis and restoring physiological health in P. orientalis under urban stress conditions.
استاد راهنما
علي نيكبخت
استاد مشاور
حسين شريعتمداري , قاسم اخبارفر
استاد داور
مهران شيرواني جوزداني , مهدي رحيم ملك