17946

15668

كارشناسي ارشد

علوم و مهندسي آب (آبياري و زهكشي)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

1401

يازده، 90ص. : مصور، جدول، نمودار.

1401/08/08

كتابنامه

مهندسي كشاورزي

مهندسي كشاورزي

1401/08/08

2874065

آبياري قطره‌اي نواري به دليل افزايش راندمان آب، كاهش تبخير سطحي و عدم نفوذ آب به اعماق خاك در شرايط كمبود آب موردتوجه كشاورزان مناطق خشك و نيمه‌خشك مي‌باشد. در اين تحقيق اثر آرايش كاشت، سطوح آبياري، تقسيط كود نيتروژن و كاربرد آهن و روي بر زيست توده (TB)، بهره‌وري آب (WP) و بهره‌وري اقتصادي (WPE) ذرت بررسي شده است. آرايش كاشت شامل كشت يك رديفه با فاصله نوار آبياري 70 سانتي‌متر (70DS) و كشت دو رديفه با فاصله 30 سانتي‌متر با فاصله نوار آبياري 140 سانتي‌متر(140DS) بودند. سطوح آبياري شامل كم آبياري (ET85/0=1W) و آبياري كامل (ET = 2W) بودند. چهار مديريت كود شامل سه تقسيط كود نيتروژن (1T)، نه تقسيط كود نيتروژن (2T)، سه تقسيط كود نيتروژن و كاربرد كلات آهن و روي(3T)، نه تقسيط كود نيتروژن و كاربرد كلات آهن و روي (4T) بودند. آبياري بر اساس تخليه مجاز آب خاك از طريق پايش رطوبت خاك با استفاده از نمونه‌گيري وزني و قرائت تانسيومتر و محاسبه تبخير تعرق در تيمار آبياري كامل صورت گرفت. در سال اول اثر سطوح مختلف آبياري، الگوي كاشت و Fe-Zn، برTB، WP وWPI معني‌دار ( 01/0P <) شدند. هم‌چنين، اثر مديريت تقسيط كود نيتروژن بر شاخص‌هاي TB وWPI در سطح احتمال 1% معني‌دار و بر WP معني‌دار نشد. در سال دوم اثر سطوح آبياري بر شاخص‌هاي TB، WP وWPI معني‌دار ( 01/0P <) شدند و اثر الگوي كاشت بر TB وWPI ( 01/0P <) و بر WP ( 05/0P < ) معني‌دار بودند. اما اثرات تقسيط كود نيتروژن و Fe-Zn بر هيچ‌كدام از شاخص‌هاي مورد بررسي معني‌دار نشدند. در دو سال پژوهش كاهش مقدار آب آبياري سبب كاهش TB ، WP و WPI شد به‌طوري‌كه در تيمارهاي 1W و 2W به ترتيب كمترين و بيشترين مقدار ميانگين شاخص‌ها مشاهده شد. بيشينه مقدار ميانگين TB ، WP و WPI در آرايش كاشت 70DS و كاربرد كود نيتروژن به‌صورت تقسيط در سه مرحله مشاهده شد. در سال اول، اثر سطوح آبياري، الگوي كاشت، مديريت تقسيط كود نيتروژن و كاربرد Fe-Zn روي شاخص‌هاي بهره‌وري ناخالص اقتصادي آب آبياري (GEWPI)، بهره‌وري خالص اقتصادي آب آبياري (NEWPI)، بهره‌وري اقتصادي آب محصول(EWPC)، بهره‌وري اقتصادي آب آبياري (EWPI) و بهره‌وري اقتصادي آب محصول و آب آبياري با 50 درصد تسهيلات بلاعوض دولت (EWPCS و EWPIS) معني‌دار (01/0P < ) شدند. در سال دوم اثر سطوح آبياري، مديريت تقسيط كود نيتروژن و كاربرد Fe-Zn، در سطح احتمال يك درصد روي تمامي شاخص‌هاي اقتصادي ذكرشده معني‌دار شدند. اما اثر الگوي كاشت بر هيچ‌كدام از شاخص‌هاي محاسبه‌شده اقتصادي معني‌دار نشد. به‌طوركلي شاخص‌هاي اقتصادي در تيمار سه تقسيط كود نيتروژن بيشترين مقدار را داشتند. براي هر دو سال تحقيق تيمار 2W، آرايش كاشت 70DS بيشترين مقدار زيست توده، سود و بهره‌وري اقتصادي را داشتند. به‌طوركلي آرايش كاشت 70DS و مديريت تقسيط كود نيتروژن به‌صورت سه تقسيط بيشترين توليد عملكرد، بهره‌وري آب و بهره‌وري اقتصادي آب را داشت. در نواحي خشك و نيمه‌خشك تحت مديريت آبياري قطره‌اي نواري ذرت انجام كم آبياري ضمن كاهش عملكرد سود كشاورز را كاهش مي‌دهد.

Drip-tape irrigation is one of the most popular irrigation systems in arid and semi-arid areas with water scarcity. In this study, we investigated the effect of planting array, irrigation levels, N fertilizer split, and Zn-Fe application on total biomass (TB), water, and economic productivity (WP, WPE). The planting array includes single-row cultivation with a drip line space of 70cm (DS70) and two-row cultivation with a distance of 30 cm, and a drip line space140cm (DS140). Irrigation levels were deficit irrigation (W1=0.85ET) and full irrigation (W2=ET). Four fertilizer management, including three N fertilizer splits (T1), nine N fertilizer splits (T2), three N fertilizer splits in addition to the application of Zn-Fe (T3), and nine N fertilizer splits in addition to the application of Zn-Fe (T4). Irrigation was planned based on soil moisture content monitoring using taken soil samples, tensiometer readings, and evapotranspiration calculation under full irrigation treatments. For the first-year effect of irrigation levels, planting array, and Fe-Zn were significant (P < 0.01) on TB, WP, and WPI. As well, the nitrogen fertilizer splits had a significant effect (P < 0.01) on TB and WPI but did not significant effect on WP. In second year the effect of irrigation levels on TB, WP, and WPI were significant (P < 0.01) and effect of planting array on TB and WPI (P < 0.01) and WP (P < 0.05) were significant. However, nitrogen fertilizer splits and Fe-Zn application did not affect remarkably on any of the indices. For two years study, a reduction in the irrigation amount caused a decrease in TB, WP, and WPI. The lowest and highest average amount of the indices were observed in W1 and W2 levels, respectively. The maximum value of TB, WP, and WPI was observed in the planting array of DS70 with three-splits N fertilizer treatment. In the first year, the effect of irrigation levels, planting array, splits of nitrogen fertilizer, and Fe-Zn were significant (P <0.01) on gross economic irrigation water productivity (GEWPI), the net economic irrigation water productivity (NEWPI), economic crop water productivity (EWPC), economic irrigation water productivity (EWPI), and economic crop water productivity and irrigation water with 50% free government facilities (EWPCS and EWPIS). In the second year, the effect of irrigation levels, nitrogen fertilizer splits, and Fe-Zn were significant (P < 0.01) on all mentioned economic indicators. However, the effect of the planting array on any of the examined economic indicators was not remarkable. Overall, the three N fertilizer splits treatment had the highest value for all economic indices in two years. In deficit irrigation levels the highest TB, WP, WPE, and benefit were observed at the DS70 planting array, in two years. Overall, planting an array of DS70 and the three nitrogen fertilizer splits increased crop production, water productivity, and economic water productivity. In conclusion, deficit irrigation management reduces TB, WP, WPE, and profit in agriculture under drip-tape irrigation systems in an arid and semi-arid areas.

مهدي قيصري

ولماين اپلز، علي يوسفي

جهانگير عابدي كوپايي، شمس الله ايوبي