شماره مدرك :
20920
شماره راهنما :
17971
پديد آورنده :
رحيمي بارده، فاطمه
عنوان :

پهنه‌بندي مناطق حفاظت شده بر اساس شكل زمين و دانش بومي : مطالعه موردي منطقه شيرستان

مقطع تحصيلي :
كارشناسي ارشد
گرايش تحصيلي :
ارزيابي و آمايش سرزمين
محل تحصيل :
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
سال دفاع :
1404
صفحه شمار :
دوازده، 92ص.: مصور، شكل، جدول
توصيفگر ها :
پناهگاه حيات‌وحش شيرستان , پوشش برف , دانش بومي , زون‌بندي حفاظتي , GIS
تاريخ ورود اطلاعات :
1404/11/04
كتابنامه :
كتابنامه
رشته تحصيلي :
علوم و مهندسي محيط زيست
دانشكده :
مهندسي منابع طبيعي
تاريخ ويرايش اطلاعات :
1404/11/21
كد ايرانداك :
23201066
چكيده فارسي :
چكيده منطقه شيرستان واقع در زاگرس مركزي، به‌دليل غناي اكولوژيك و اهميت فرهنگي، نقش مهمي در مديريت منابع طبيعي و حفاظت تنوع زيستي ايفا مي‌كند. هدف اين پژوهش، تدوين چارچوبي براي پهنه‌بندي حفاظتي پناهگاه حيات‌وحش شيرستان با تلفيق شاخص‌هاي ژئومورفولوژيك و دانش بومي است. در گام نخست، محدوده مطالعه با بهره‌گيري از نظام مرزبندي بازنگري‌شده‌اي تعريف گرديد كه علاوه بر مرزهاي سياسي، معيارهاي اكولوژيك نظير شبكه رودخانه‌ها، پوشش جنگلي و توپوگرافي، و همچنين شاخص‌هاي انساني شامل سكونتگاه‌هاي پلكاني و مسيرهاي كوچ عشاير را دربر گرفت. سپس با استفاده از داده‌هاي سنجش‌ازدور، مدل رقومي ارتفاعي (DEM)، شاخص پوشش برف (NDSI) و داده‌هاي مكاني سكونتگاه‌هاي روستايي، لايه‌هاي موضوعي توليد و در محيط GIS تلفيق شد. فرآيند پهنه‌بندي با رويكرد تصميم‌گيري چندمعياره انجام شد و منطقه به چهار زون مديريتي شامل هسته حفاظتي، حفاظتي، ساير مناطق و زون منطقه ويژه تقسيم گرديد. نتايج نشان داد كه بيش از 60 درصد از سطح منطقه شيرستان در زون‌هاي هسته حفاظتي و حفاظتي قرار دارد كه بيانگر ضرورت اعمال حفاظت سخت‌گيرانه در اين پهنه است. زون مديريت ويژه كه با تمركز بر روستاهاي پلكاني، اكوسيستم‌هاي جنگلي و منابع آبي مشخص مي‌شود، از ظرفيت بالايي براي توسعه اكوتوريسم پايدار و پياده‌سازي الگوهاي مديريت منابع مبتني بر مشاركت جوامع محلي و نظام‌هاي دانش بومي برخوردار است. اين پژوهش با تلفيق مؤلفه‌هاي زيست‌فيزيكي (شيب، جهت، پوشش گياهي و پوشش برف) با عوامل انساني و فرهنگي، چارچوبي جامع و عملياتي براي برنامه‌ريزي حفاظتي ارائه مي‌دهد. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه شيرستان با توجه به موقعيت راهبردي و يكپارچگي اكولوژيك خود، از توان بالايي براي ارتقا به سطح ذخيره‌گاه زيست‌كره در مقياس ملي و بين‌المللي برخوردار است؛ امري كه مستلزم مديريت يكپارچه و هماهنگ ميان استان‌هاي چهارمحال‌وبختياري، اصفهان، لرستان و خوزستان مي‌باشد.
چكيده انگليسي :
Abstract The Shiristan region, located within the Central Zagros Mountains, plays a critical role in natural resource management an‎d biodiversity conservation due to its ecological richness an‎d cultural significance. This study aims to develop a conservation zoning framework for the Shiristan Wildlife Refuge by integrating geomorphological indicators with indigenous knowledge. First, the study area was redefined using a revised boundary system that incorporated not only political borders but also ecological criteria such as river networks, forest cover, an‎d topography, as well as human-related indicators including terraced settlements an‎d nomadic migration corridors. Subsequently, remote sensing data, a Digital Elevation Model (DEM), the Normalized Difference Snow Index (NDSI), an‎d spatial data of rural settlements were used to generate thematic layers, which were integrated in a GIS environment. A multi-criteria decision-making approach was employed to classify the area into four management zones: core conservation, conservation, other areas, an‎d special management. The results indicate that more than 60% of the Shiristan region falls within the core conservation an‎d conservation zones, underscoring the need for strict protection. The special management zone, characterized by terraced villages, forest ecosystems, an‎d water resources, exhibits high potential for sustainable ecotourism development an‎d community-based resource management grounded in indigenous knowledge systems. By integrating biophysical factors (slope, aspect, vegetation cover, an‎d snow cover) with human an‎d cultural components, this study proposes a comprehensive an‎d operational framework for conservation planning. The findings suggest that, given its strategic location an‎d ecological integrity, Shiristan possesses strong potential to be designated as a national an‎d international biosphere reserve. This would require coordinated cross-provincial management among Chaharmahal an‎d Bakhtiari, Isfahan, Lorestan, an‎d Khuzestan provinces. Keywords: conservation zoning, GIS, indigenous knowledge, Shiristan Wildlife Refuge, snow cover
استاد راهنما :
عليرضا سفيانيان
استاد مشاور :
محمودرضا همامي , حسين بشري
استاد داور :
منصوره ملكيان , سعيد پورمنافي
لينک به اين مدرک :

بازگشت