بررسي تأثير جابه‌جايي موج آلفا ناشي از تحريك الكتريكي غيرتهاجمي مغز به روش تداخل زماني بر ادراك توهم فلش دوگانه

امواج آلفا (8 تا 12 هرتز) به‌عنوان يكي از مهم‌ترين نوسانات مغزي، نقش كليدي در پردازش اطلاعات زماني و ادراك چند حسي دارند. تغيير در فعاليت اين امواج مي‌تواند بر دقت زماني و ادراك محرك‌هاي ديداري و شنيداري اثرگذار باشد. مطالعات پيشين نشان داده است كه نورومدولاسيون مغز به‌صورت غيرتهاجمي مي‌تواند بر ادراك زماني تأثير داشته باشد. در اين پژوهش، تأثير تحريك الكتريكي غيرتهاجمي مغز به روش تداخل زماني (TI) با دو فركانس حامل 200 و 2000 هرتز در چهار شرايط تحريك (دو هرتز بالاتر از پيك آلفاي فردي،پيك آلفاي فردي،دو هرتز كمتر از پيك آلفاي فردي و حالت شم) بر جابه‌جايي پيك آلفا و ارتباط آن با ادراك توهم فلش دوگانه (SIFI) بررسي شد. براي اين منظور، يك EEG اوليه براي تعيين پيك آلفاي فردي(IAF) ثبت مي‌شود. در صورت تشخيص، ادامه آزمايش كه شامل تحريك الكتريكي همراه با اجراي آزمون رفتاري است آغاز مي‌گردد و پس از اتمام تحريك و تست رفتاريEEG ديگري براي بررسي مجدد پيك آلفاي فردي ثبت مي‌شود. پس از گذشت 20 دقيقه، اين روند سه بار ديگر براي بررسي تفاوت شرايط تحريك تكرار مي‌شود. بررسي نتايج آزمون آناليز واريانس مكرر دوطرفه و آزمون تي جفت شده روي 21 نفر سالم نشان داد كه تحريك TI در هر دو فركانس حامل 200 و 2000 هرتز قادر نيست پيك آلفاي فردي را به طور معنادار جابه‌جا كند ولي توانسته تغييرات معناداري در ويژگي‌هاي احتمال وقوع توهم ، زمان شروع توهم و شاخص‌ سركوب ايجاد كند(p value <‎ 0.05). به طور كلي عملكرد شرايط تحريك IAF+2 Hz با فركانس حامل 2000 هرتز در كاهش احتمال وقوع توهم در مقايسه با فركانس حامل 200 هرتز بهتر بوده است. اين يافته‌ها بيانگر آن است كه تحريك جريان تداخلي با دو فركانس حامل 200 و 2000 هرتز مي‌تواند به‌عنوان روشي نوين در نورومدولاسيون غيرتهاجمي براي بهبود عملكردهاي شناختي و درك چند حسي مورداستفاده قرار گيرد. اميد است نتايج اين پژوهش چشم‌انداز تازه‌اي در حوزه درمان اختلالات ادراكي و توسعه ابزارهاي آموزشي فراهم آورد.

Alpha oscillations (8–12 Hz) play a central role in temporal information processing an‎d multisensory perception, an‎d modulating their activity can influence perceptual accuracy an‎d the integration of auditory–visual stimuli. Previous studies have shown that non‑invasive brain stimulation techniques are capable of altering temporal perception. In this study, the effect of Temporal Interference (TI) stimulation with two carrier frequencies (200 Hz an‎d 2000 Hz) under four stimulation conditions (IAF+2 Hz, IAF, IAF–2 Hz, an‎d sham) on the shift of the individual alpha peak frequency an‎d its relationship with the Sound‑Induced Flash Illusion (SIFI) was investigated. An initial EEG recording was performed to determine each participant’s Individual Alpha Frequency (IAF). If a clear alpha peak was detected, the experimental protocol continued with TI stimulation combined with the behavioral task. After stimulation an‎d completion of the SIFI test, a second EEG was recorded to reassess the alpha peak. This procedure was repeated four times with a 20‑minute interval to eva‎luate all stimulation conditions. Repeated‑measures ANOVA an‎d paired t‑tests on data from 21 healthy participants showed that TI stimulation at both carrier frequencies (200 Hz an‎d 2000 Hz) did not produce a statistically significant shift in the individual alpha peak. However, TI stimulation induced significant changes in several perceptual features, including illusion probability, illusion onset time, an‎d suppression index (p <‎ 0.05). Overall, the IAF+2 Hz condition with a 2000‑Hz carrier demonstrated a stronger reduction in illusion probability compared to the 200‑Hz carrier. These findings suggest that TI stimulation, even without producing a measurable shift in the alpha peak frequency, can modulate multisensory perception an‎d may serve as a promising non‑invasive neuromodulation approach for enhancing cognitive an‎d perceptual functions. The results may provide new insights for developing therapeutic strategies for perceptual disorders an‎d designing advanced neuro‑engineering tools.

احسان روحاني , امير اخوان بي تقصير

رسول امير فتاحي ورنوسفادراني , فرزانه شايق بروجني